Oudere paarden & de juiste voeding – aankomen en op gewicht blijven

De gemiddelde levensverwachting van paarden ligt tussen de 20 en 30 jaar en kan zelfs nog hoger liggen, hoewel dit nauw samenhangt met de leefomstandigheden en de gezondheid van het paard en daardoor kan variëren. Maar vanaf wanneer is een paard echt oud? Terwijl wij mensen op de prille leeftijd van 20 nog jong zijn, is een 20-jarig paard, omgerekend naar mensenjaren, al 60 jaar oud. Een 25-jarig paard zou 70 zijn in mensenjaren, etc.

Daarom moeten paardeneigenaren zich al vanaf de leeftijd van 20 jaar voorbereiden op leeftijdsgebonden veranderingen bij hun paard.

Maar hoe weet je of een paard echt „oud“ is? Naast een algemene afname van de prestaties kun je de leeftijd van het paard uiterlijk aan de hand van de volgende kenmerken vaststellen:

• afnemende spiermassa zonder aanwijsbare reden
• een doorhangende rug
• moeilijk op gewicht te houden: de opgenomen energie wordt moeilijker omgezet in lichaamsmassa
• gewichtsverlies of ondergewicht zonder aanwijsbare reden
• witte stekelharen, beginnend in het gezicht
• slechtere en langdurigere ruiperiode
• verminderde darmfunctie, met als gevolg een slechtere spijsvertering en opname van voedingsstoffen, en een hoger risico op dunne ontlasting
• leeftijdsgebonden aandoeningen zoals tandproblemen, artrose van het kaakgewricht, stofwisselingsstoornissen, hormonale stoornissen met insulineresistentie (Cushing), artrose, hoefbevangenheid

Het gewicht van een oudere paard op peil houden of weer laten aankomen na gewichtsverlies, is soms moeilijker dan het paard laten afslanken. Gewichtsverlies bij oudere paarden gaat meestal sneller dan het moeizame proces van gewichtstoename. Laten we hieronder eens in detail bekijken waar het bij de voeding van oudere paarden op aankomt, zodat ze in alle opzichten gezond en fit blijven en hun gewicht, inclusief hun spiermassa, op peil houden.

Oudere paarden hebben andere behoeften

Net als bij mensen vertragen bij oude paarden de spijsvertering en de stofwisseling. Ze hebben meer moeite om het opgenomen voer af te breken en de voedingsstoffen op te nemen. Oudere paarden hebben daarom licht verteerbare voedingsbronnen nodig (thermisch bewerkt of gewalst), zodat deze ongehinderd via de darmwand kunnen worden opgenomen.

Bovenaan de lijst met voedingsbehoeften voor oudere paarden staan eiwitten en essentiële aminozuren. Vanwege hun leeftijdsgebonden spierafbraak hebben oudere paarden bijzonder grote hoeveelheden aminozuren nodig, bij voorkeur uit hoogwaardige eiwitbronnen. Naast een verhoogde voerhoeveelheid spelen ook vitamines en mineralen een cruciale rol voor oudere paarden, omdat deze belangrijk zijn voor hun weerstand en het in stand houden van de stofwisseling.

Ruwvoer voor oudere paarden – hoeveel hooi heeft een oud paard nodig?

Ruwvoer in de vorm van hoogwaardig hooi is ook op hoge leeftijd de belangrijkste bron van energie en voedingsstoffen voor het paard. Het voorziet de darmen van het paard van veel vezels, die zorgen voor een gezonde darmflora. De energie komt langzaam vrij en houdt zo de bloedsuikerspiegel stabiel. Bovendien zorgt hooi voor lichaamswarmte, zodat het paard zich ook op koude dagen van binnenuit warm kan houden.

Als het oudere paard er goed bij staat, moet het minimaal 1,5 tot 2 % van zijn lichaamsgewicht aan hooi tot zijn beschikking hebben – idealiter krijgt het oudere paard onbeperkt hooi als het de neiging heeft tot chronisch ondergewicht. Als het paard ondanks de minimale hoeveelheid ruwvoer gewicht verliest, kun je de hoeveelheid hooi verhogen.

Hooicobs: het ideale voer voor oudere paarden

De hoeveelheid hooi die een ouder paard in de stal tot zijn beschikking heeft, is niet altijd voldoende. Dan moet het worden bijgevoerd. Maar voordat je dieper in de zak met krachtvoer grijpt, kun je beter eerst hooicob als aanvulling geven of daarmee de ontbrekende hooiporties vervangen. Deze komen het dichtst in de buurt van de natuurlijke voeding en zijn, eenmaal geweekt, gemakkelijk te kauwen en beter verteerbaar. Hiermee kun je ook beter letten op het eiwitgehalte en dit aanpassen aan de behoefte door gebruik te maken van verschillende soorten ruwvoer:

• Hooicobs: Hooi-cobs zijn samengeperst weidehooi en mogen in principe alleen volledig geweekt aan het paard worden gevoerd, omdat ze anders in de maag opzwellen en koliek veroorzaken. Naast stevig geperste hooicobs zijn er ook losjes geperste hooicobs Soft, die sneller zacht worden.
• Luzerne-cobs: Met een hoog eiwitgehalte is luzerne een hoogwaardige eiwitbron voor oudere paarden en ideaal om magere paarden bij te voeren. Als ze zijn geweekt, kunnen ze ook door paarden met gebitsproblemen worden gegeten, aangezien de stengels van luzerne anders erg hard en grof zijn.
• Esparsette-cobs: Esparsette heeft een nog hoger eiwitgehalte en een betere beschikbaarheid van de essentiële aminozuren lysine, methionine en threonine. De eiwitten van esparsette worden zeer goed opgenomen en omgezet in spiermassa.
• Bietvezels uit suikerbieten worden graag gegeten door kieskeurige paarden. Vanwege het hoge suikergehalte mogen paarden met diabetes echter geen bietvezels eten.

Krachtvoer voor oudere paarden

Ook voor krachtvoer geldt voor oudere paarden: het moet gemakkelijk te kauwen en licht verteerbaar zijn en een hoog gehalte aan direct beschikbare aminozuren bevatten. Aangezien krachtvoer, vooral in pelletvorm, sterk samengeperst is, kan het organisme van het paard bij een vertraagde stofwisseling de voedingsstoffen maar moeilijk opnemen. Je kunt je oudere paard het beste voeren met seniorenvoer waarvan de bestanddelen thermisch zijn afgebroken. Je kunt dit aanvullen met hoogwaardige, energierijke plantaardige oliën zoals lijnzaadolie of mariadistelolie, die een geweldig neveneffect hebben: ze zorgen voor een glanzende vacht en een verzorgde huid.

Wees echter terughoudend met het voeren van krachtvoer, vooral als je senior paard verder gezond is. Te veel krachtvoer of voedingssupplementen is vaak niet nodig, omdat het senior paard in principe alles wat het nodig heeft binnenkrijgt via hooi en mineralenvoer. Beter: doelgericht aanvullen!

De voeding van oudere paarden doelgericht aanvullen: sporenelementen

Voedingstips voor het behoud en de opbouw van spiermassa vind je in onze betreffende adviesgids. Daarnaast zijn de volgende vitamines en mineralen belangrijk voor het behoud van de spiermassa bij oudere paarden:

• Vitamine B
• Vitamine D
• Vitamine A
• IJzer
• Calcium & fosfor
• Magnesium
• Selenium

Om de opname en vertering van eiwitten bij oudere paarden met een vertraagde spijsvertering te verbeteren, helpen:

• Jodium
• B-vitamines, waaronder biotine

Oudere paarden hebben vaak last van een moeizame ruiperiode, waardoor ze in het voorjaar hun lange wintervacht niet kwijtraken of hun vacht er dof, glansloos en kalkachtig uitziet. Als dit bij jouw oudere paard het geval is, kun je zijn voeding aanvullen met:

• Biotine
• Zink
• Selenium
• Koper
• Vitamine E
• Vitamine C

Als aanvulling voor meer welzijn: kruiden voor oudere paarden

Kruiden bij oudere paarden kunnen op natuurlijke wijze zorgen voor meer welzijn. Vooral bij spijsverteringsstoornissen of algemeen onwelzijn bij weersveranderingen, voerwisselingen enz. kunnen kruidenkuren zinvol zijn. Houd er rekening mee dat kruidenkuren pas na 3 weken effect hebben, maar niet langer dan 6 weken achter elkaar mogen worden gegeven. Afhankelijk van het beoogde effect zijn er verschillende kruiden voor oudere paarden:

• De darmwerking ondersteunen: venkel, komijn, anijs
• De stofwisseling stimuleren: artisjok, ginkgo, wilgenbast, paardenbloem, brandnetel, berk, rode biet
• Pijn verlichten: duivelsklauw, wilgenbast
• Het immuunsysteem versterken: rozenbottels, echinacea, meidoorn

Voor vrijwel elk gebied is er bij Kramer Paardensport het juiste voedingssupplement voor oudere paarden: