Wat kan ik doen tegen rotstraal?
Je hebt vast ook al gemerkt dat rotstraal vooral in het koude seizoen vaak voorkomt. Maar waarom is dat zo en wat kun je doen om te voorkomen dat het zover komt? Hier vind je een overzicht van het ziektebeeld en een handleiding voor wat je moet doen als je paard last heeft van rotstraal.
Wat zijn de oorzaken van rotstraal?
Rotstraal is een bacteriële kolonisatie van de straal door rottingsbacteriën, de zogenaamde fusobacteriën. Normaal gesproken kunnen deze bacteriën een gezonde hoef niets doen.
Bepaalde factoren – vooral wanneer deze in combinatie voorkomen – vergemakkelijken de toegang van de bacteriën tot de straal, waar ze zonder behandeling enorme schade kunnen aanrichten.
Hiertoe behoren onder andere:
- moeilijke bodemomstandigheden: vochtige, modderige uitloopruimtes
- gebrek aan beweging: de hoefpomp werkt niet goed en de vorming van nieuw gezond hoornweefsel wordt vertraagd
- slechte stalhygiëne: stallen en uitloopruimtes worden niet regelmatig uitgemest, de ammoniak die ontstaat tast de hoeven aan en maakt ze broos, waardoor bacteriën vrij spel hebben
- onvoldoende hoefverzorging: dagelijkse hoefverzorging wordt verwaarloosd, geen regelmatige hoefverzorging door een specialist
- anatomische omstandigheden van de hoef: smalle hoefstand, diepe straalgroeven
- verkeerde voeding: slechte hoornkwaliteit door over- of ondervoeding met voedingsstoffen, vitamines en mineralen, ook te veel suiker en eiwitten bevorderen hoefziekten


Hoe herken je rotstraal?
De infectie begint in de middelste straalgroef en kan zich uitbreiden naar de zijdelingse straalgroeven. In een vergevorderd stadium kunnen de bacteriën ook de hoefwand en de hoefzool aantasten en afbreken.
Om rotstraal in een vroeg stadium te herkennen, moet je het principe „ruiken, kijken, voelen“ toepassen.
Je herkent rotstraal aan de volgende symptomen:
- je ruikt een bedorven geur bij het uitkrabben van de hoeven
- je kunt zien dat de straalgroeven dieper en smaller worden
- door de afbraak van het hoornmateriaal is er een donkere en vettige massa op de straal te zien
- de straalhoorn voelt zacht aan
In een vergevorderd stadium veroorzaakt rotstraal pijn bij het paard, dat begint te kreupelen. Dit kan leiden tot een ontsteking van het hoefvlies en in het ergste geval zelfs tot hoefkanker.
Hoe behandel ik rotstraal bij mijn paard?
Als de hoeven van je paard last hebben van rotstraal, moet je zorgen voor optimale houdings- en verzorgingsomstandigheden. Hierbij helpt het om de 5 pijlers van hoefgezondheid te kennen en je hier strikt aan te houden.
Als de rotstraal nog niet vergevorderd is, kun je de aandoening meestal zelf onder controle krijgen:
- Houd de hoef altijd schoon en droog.
- Rotte plekken moeten regelmatig door de hoefverzorger worden weggesneden.
- Na grondige reiniging moet de straal worden gedesinfecteerd met een geschikt middel.
- Met desinfectiemiddel doordrenkte tampons beschermen de straal tegen nieuwe verontreiniging en kunnen de antibacteriële werkzame stoffen beter in de aangetaste plekken doordringen.
Raadpleeg een dierenarts en hoefsmid
Als je niet zeker weet of het daadwerkelijk om rotstraal gaat of als je het gevoel hebt dat je de rotstraal niet onder controle krijgt, aarzel dan niet om contact op te nemen met je dierenarts of hoefsmid. Zij kunnen de toestand van de hoeven beoordelen en je geschikte producten voor de behandeling aanbevelen!
Met welke middelen kan ik rotstraal bestrijden?
Bij rotstraal is het belangrijk om de rottingsbacteriën te doden en dat gaat het beste met antibacteriële verzorgingsproducten. Bij lichte rotstraal kun je in eerste instantie huismiddeltjes zoals azijn of teatree olie gebruiken, maar in een vergevorderd stadium kun je beter producten gebruiken die door de dierenarts worden voorgeschreven (bijv. jodoformeether, waterstofperoxide of kopersulfaat). Volg hierbij altijd de instructies van de dierenarts op!
Om het genezingsproces te ondersteunen of ter preventie biedt Kramer Paardensport een reeks verzorgingsproducten voor de stalapotheek aan:
Ondersteunende behandeling met antibacteriële werking
Ter preventie, om de straal droog te houden
De hoef moet droog worden gehouden, maar mag niet uitdrogen!
Om rottingsprocessen tegen te gaan, moet de hoef zo droog mogelijk zijn. Hiervoor zijn er verschillende verzorgingsproducten op de markt, zoals hoefteer. Houd er echter rekening mee dat de straal in geen geval mag uitdrogen. Dit maakt het hoorn nog brozer en vatbaarder voor bacteriële ziekteverwekkers. Verzorgingsmiddelen die een waterondoorlatende beschermende film achterlaten, mogen bij acute rotstraal alleen worden gebruikt na grondige reiniging en desinfectie van de straal, omdat de bacteriën anders worden ingesloten en zich nog beter kunnen vermenigvuldigen!